People   |   Posted on Feb 7, 2019 by Kyaw Ye Lynn

ခ်ိဳ ျမိန္ျခင္းလက္ေဆာင္ Haven Honey ကို ဖန္ဆင္းသူ Calvin Pun


ျမန္မာျပည္ ပ်ားရည္ေစ်းကြက္ထဲက ပ်ားသမားေတြရဲ႕ ဘ၀ကို ကူညီခ်င္သူ

Share this article

ကားေပၚက ဆင္းဆင္းခ်င္းမွာပဲ မိန္းကေလးတစ္ေယာက္က အၿပံဳးနဲ႔ႀကိဳၿပီး တံခါးဖြင့္ေပးတယ္။

အိမ္ထဲကို လွမ္း၀င္ရင္း ႐ႈတင္ဘယ္မွာလဲ လို႔လွမ္းေမး လိုက္တဲ့အခ်ိန္ ကြၽန္ေတာ္ရဲ႕ ႏွာေခါင္းထဲကို ခ်ိဳျမျမသင္းပ်ံပ်ံ ရနံတစ္ခု ၀င္ ေရာက္လာတယ္။

ခုနက မိန္းကေလး လမ္းညႊန္ျပလိုက္လား မျပလိုက္ဘူးလား ဆိုတာေတာင္ ကြၽန္ေတာ္ သတိမထားမိေတာ့ပါ။

အဲဒီခ်ိဳျမေမႊးပ်ံတဲ့ရနံရဲ႕ ေခၚ ေဆာင္ရာအတိုင္း ကြၽန္ေတာ္ အိမ္ထဲ ၀င္သြားမိတယ္။

ေျခတစ္လွမ္းတိုးလိုက္ တိုင္း အဲဒီခ်ိဳျမျမ ရနံ႔ေလးက ပိုပိုၿပီး ေမႊးလာတယ္။

ခ်ိဳၿမိန္ဖြယ္အရသာရွိတဲ့ အ ရာတစ္ခုဟာ အပူတစ္ခုနဲ႔ ထိေတြ႕ၿပီး လူးလြန္႔လြင့္ပ်ံလာတဲ့ရနံ႔မ်ိဳး။

ပန္း၀တ္မႈန္ ေတြ၊ ခ်ိဳခ်ဥ္အရသာရွိတဲ့ သစ္သီးရနံ႔ေတြရဲ႕ အသြင္ေျပာင္း ေမႊးပ်ံလာတဲ့ ရနံ႔မ်ိဳး။

အဲဒီရနံ႔ကေတာ့ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းေတြကို ေဆာင္ၾကဥ္းယူလာေပးမယ့္ ခ်ိဳၿမိန္ျခင္း အရသာေတြ အတိၿပီးေနတဲ့ ပ်ားရည္ ရနံ႔။ ခ်ိဳျမျမ ပ်ားရည္ကို အပူေပးၿပီး က်ိဳေန တဲ့ရနံ႔။

ခ်ိဳၿမိန္ျခင္းရနံ႔မွာ မိန္းမူးရင္း ေလွ်ာက္လွမ္းလာတဲ့ ကြၽန္ေတာ္ဟာ အဲဒီ ရနံ႔ကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုကို ေတြ႕လိုက္ရၿပီ။

သပ္ရပ္ၿပီး စနစ္ တက် ဖြဲ႔တည္ထားတဲ့ မီးဖိုေခ်ာင္တစ္ခု။

အဲဒီမီးဖိုေခ်ာင္ထဲမွာ ပ်ားရည္ထည့္ ထားတဲ့ အိုးတစ္လုံးရယ္ ဇြန္းရွည္တစ္ေခ်ာင္းရယ္နဲ႔ အလုပ္႐ႈပ္ေနသူတစ္ ေယာက္။

သူက အရပ္ရွည္္ၿပီး ေအပရြန္ ျဖဴျဖဴလႊလႊေအာက္က ရွင္းသန္႔တဲ့ အသြင္နဲ႔ အမ်ိဳးသားတစ္ေယာက္။

သူဟာ ၂၀၁၉ ႏွစ္သစ္ရဲ႕ အဦးအစ ဇန္န၀ါရီလအတြက္ MODA Man အျဖစ္ MODA Dream Team ကေရြးခ်ယ္ခဲ့တဲ့ Calvin Pun ပါ။

Calvin ဟာ Haven Honey ပ်ားရည္ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ေနတဲ့ KeKokua ကုမၸဏီရဲ႕ Founder တစ္ေယာက္ျဖစ္သလို Managing Director တစ္ေယာက္လည္း ျဖစ္ပါ တယ္။

မီးဖိုေခ်ာင္နဲ႔ ရင္းႏွီးကြၽမ္း၀င္လြန္းတဲ့ သူ႔ရဲ႕ဟန္ပန္နဲ႔  လႈပ္ရွားမႈေတြက Haven Honey ရဲ႕ ပ်ားရည္ေတြအေပၚမွာ သူဘယ္ေလာက္အထိ စိတ္ႏွစ္ၿပီး ေပ်ာ္၀င္ေနလဲဆိုတာ သိသာလွတယ္။

သူ ဖန္တီးထုတ္လုပ္ေနတဲ့ ပ်ားရည္ေတြနဲ႔ တစ္သားတည္းက်ၿပီး သူ႔ရဲ႕ ေသြးထဲမွာ ပ်ားရည္ေတြမ်ား စီးဆင္းေနသလား ထင္ရေအာင္ စိတ္အားထက္သန္စြာ ပ်ားရည္အေၾကာင္းရွင္းျပေနတဲ့ သူ႔ကို ၾကည့္ၿပီး MODA စာဖတ္ပရိသတ္ေတြသိခ်င္ၾကတဲ့ ေမးခြန္းေတြအျပင္ ပ်ားရည္နဲ႔ သူ ဘယ္လို ဆက္စပ္ေနတဲ့ အေၾကာင္းေတြကိုပါ သိခ်င္စိတ္ေတြနဲ႔ သူ႔ကို အင္တာဗ်ဴးဖို႔ ကြၽန္ေတာ္ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနခဲ့တယ္။

႐ႈတင္ၿပီးၿပီဆိုတာနဲ႔ ေသာက္ေရတစ္ခြက္ကို ကြၽန္ေတာ္ေဘးခ်ရင္း ေခါင္းထဲမွာ စီတန္းေပၚေနတဲ့ ေမးခြန္းေတြကို စိတ္အားထက္သန္စြာ ေမးျဖစ္သြားေတာ့တယ္။

MODA. ျမန္မာႏိုင္ငံက လုပ္စရာလုပ္ငန္းေတြ အမ်ားႀကီးထဲမွာမွ Calvin လို လူငယ္တစ္ေယာက္က ပ်ားရည္ Product ကိုေရြးခ်ယ္ျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္း ရင္းတစ္ခုက ဘာမ်ားျဖစ္မလဲ။

Calvin. ကၽြန္ေတာ္ ျမန္မာျပည္ ျပန္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ တစ္ခုခုလုပ္ခ်င္တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အကူအညီအေထာက္အပံ့ေတြ လို အပ္ေနတာ ေတြ႕ရတယ္။ အထူးသျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းက လူ ေတြဟာ အကူအညီ အမ်ားႀကီးလိုေနတယ္။ သူတို႔မွာ ပိုက္ဆံသိပ္မရွိဘူး။ ႀကီး ပြားတိုးတက္မယ့္ အခြင့္ေရးေတြ မရွိဘူး။ သူတို႔ အလုပ္မွာလည္း အခက္အခဲ ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ အဲဒီလို အခ်ိန္မွာ ကြၽန္ေတာ္သူတို႔ကို ကူညီေပးခ်င္ တယ္။ ဒီကိုေရာက္ၿပီး ပထမသုံးႏွစ္မွာ ကြၽန္ေတာ္ဘာမွ မလုပ္ေပးႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ဒါ ေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္ဘာမ်ား လုပ္ေပးႏိုင္မလဲဆိုၿပီး စဥ္းစားၾကည့္တယ္။ အဲဒီမွာ ကၽြန္ေတာ္ဘာေတြ႕သလဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံျခားကလာတဲ့ ေထာက္ပံ့ေပးတဲ့သူေတြ က လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ေနရာေတြမွာ အမ်ားႀကီးကူညီေပးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ပ်ားရည္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အပိုင္းမွာက်ေတာ့ ဘယ္သူမွ ကူညီမေပးၾက ဘူး။ ပ်ားရည္ ွSocial Enterprise လုပ္ခ်င္တယ္ ဆိုတဲ့ တျခားကုမၸဏီတစ္ခုကို ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ကူညီ ေပးဖူးတယ္။ သူတို႔က ရွမ္းျပည္က ပ်ားသမားေတြကို ကူညီေပးခ်င္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္က သူတို႔အတြက္ Business Plan ေတြဆြဲေပး တယ္။ အဲဒီလုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္တာေတြကို ကြၽန္ေတာ္ေလ့လာၿပီး ရွင္းျပေပးရ တယ္။ သူတို႔နဲ႔ ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္ လုပ္ၿပီးတဲ့အခ်ိန္မွာ ပ်ားရည္ Industry နဲ႔ ပတ္ သက္တာကို ကြၽန္ေတာ္ ပိုပိုၿပီးသိလာခဲ့တယ္။ ဘာေတြ သိလာသလဲဆို ေတာ့ သူတို႔က ရွမ္းျပည္မွာရွိတဲ့ ပ်ားသမားေတြကိုေတာ့ ကူညီေပးေနတယ္။ ဒါေပ မယ့္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ တျခားေဒသေတြမွာရွိတဲ့ ပ်ားသမားေတြကိုက် ဘယ္သူမွ ကူညီမေပးၾကဘူး။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကြၽန္ေတာ္ကုမၸဏီတစ္ခု ဖြင့္ခ်င္လာတယ္။ တျခားေနရာမွာရွိတဲ့ ပ်ားသမားေတြကို ကူညီေပးလို႔ရေအာင္ေလ။  ဒါက ကြၽန္ ေတာ္ရဲ႕ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္တစ္ခုပဲ။

MODA. Calvin ျမန္မာစကားေျပာတာ ခပ္၀ဲ၀ဲေလးေနာ္။ ျမန္မာ မဟုတ္ဘူး ထင္ထယ္။ Calvin ရဲ႕ အေၾကာင္းေလးလည္း မိတ္ဆက္ေပးပါဦး။

Calvin. ဟုတ္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္က အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသားပါ။ တစ္မိသားစုလုံး လည္း အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသားပါ။ အဘြားကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားပဲ။ ကြၽန္ေတာ့္ နာမည္က Calvin Pun ။ ၁၉၉၀ ဖြားမို႔ ကြၽန္ေတာ္အခု ၂၈ ႏွစ္ရွိၿပီ။ ကြၽန္ ေတာ့္ကို အေမရိကန္၊ ဟာ၀ိုင္ယီမွာ ေမြးတယ္။ ၁၉၉၄၊ ကြၽန္ေတာ္ ေလးႏွစ္သား မွာ မိဘေတြနဲ႔အတူ ျမန္မာျပည္ကို ေျပာင္းလာတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ၁၅ ႏွစ္ ေလာက္ ေနၿပီးေတာ့ အေမရိကန္မွာ တကၠသိုလ္သြားတက္တယ္။ ငါးႏွစ္ၾကာခဲ့ တယ္။ ေက်ာင္းၿပီးတာနဲ႔ ရန္ကုန္ကို ျပန္ေရာက္လာတယ္။

MODA. ငယ္ဘ၀ေတြကို ဒီမွာကုန္ဆုံးခဲ့တာဆိုေတာ႔ ျမန္မာေတြအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း သိမွာေပါ့။ ျမန္မာေတြအတြက္ ႐ိုးရွင္းၿပီး မွတ္မိလြယ္တဲ့ Haven Honey ဆိုတဲ့ Brand Name  က ကုမၸဏီနာမည္ကိုပဲ ျပန္သုံးထား တာလား။

Calvin. ကၽြန္ေတာ့္ ကုမၸဏီနာမည္က KeKokua ။ ကြၽန္ေတာ့္ ေမြးဖြားရာ ဇာ တိျဖစ္တဲ့ ဟာ၀ိုင္ယီမွာ ဘာသာစကားတစ္ခုရွိတယ္။ KeKokua က အဲဒီဘာ သာစကားရဲ႕ ေ၀ါဟာရတစ္ခုပါ။ အဲဒီ KeKokua ရဲ႕ အဂၤလိပ္ အဓိပၸာယ္ဆိုရင္ “The Spirit of Helping” ။ ျမန္မာလိုဆိုေတာ့ “ကူညီျခင္း နတ္ဘုရား” လို႔ ဆိုရမွာေပါ့။ အဲဒီစကားလုံးကို သိပ္စိတ္၀င္စားတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ကုမၸဏီ နာ မည္ကို အဲဒီနာမည္ ေပးခဲ့တာ။ ဒါေပမယ့္ ပထမဆုံးကြၽန္ေတာ္လုပ္ငန္း စတင္ လည္ပတ္အခ်ိန္မွာ ကြၽန္ေတာ့္ကုမၸဏီက လူေတြအတြက္ KeKokua ကို ေခၚရ တာ သိပ္ၿပီးအဆင္မေျပၾကဘူး။ အသံထြက္ရ တာ လွ်ာသိပ္မသြက္ဘူး ေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ Brand Name ကို နာမည္အသစ္ပဲေပးခ်င္သြားတယ္။ အဲဒီမွာ Haven ဆိုတဲ့ နာမည္ကို ေရြးခ်ယ္ျဖစ္ သြားတယ္။ Haven ရဲ႕ အဓိပၸာယ္ကို ရွာ ေဖြတဲ့ အခ်ိန္မွာ “Safe Space” ဆိုတာရယ္ “Save Space for Opportunity” ဆိုၿပီး ေတြ႕ရ တယ္။ အဲဒီမွာ ဒုတိယစကားလုံးကို ကြၽန္ေတာ္စိတ္၀င္စားသြားတယ္။ ဘာျဖစ္ လို႔လဲဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္က Opportunity တစ္ခုကို ဖန္တီးေပးခ်င္တယ္။ ပ်ား သမားေတြကို တစ္ခုခုလုပ္ေပးခ်င္တယ္။ ေထာက္ပံ့ေပး ခ်င္တယ္။ တကယ္လို႔ ပ်ားသမားေတြသာ ပိုက္ဆံေတြ ပိုရမယ္ဆိုရင္ သူတို႔သားသမီးေတြကို ေကာင္း ေကာင္းေလး ေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္မယ္။ ေကာင္းေကာင္း ႀကီးျပင္းေစႏိုင္မယ္။ သူ တို႔ကို ေက်ာင္းေကာင္းေကာင္း၊ တကၠသိုလ္ေကာင္းေကာင္းထားေပးလာႏိုင္ မယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ ပုံမွန္ပ်ားသမား မိသားစုေတြရဲ႕ ကေလးေတြဟာ ေလးတန္း၊ ငါးတန္းၿပီးရင္ ေက်ာင္းမသြားၾကေတာ့ဘူး။ သူတို႔ေတြအေနနဲ႔ အေဖအေမေတြနဲ႔ အတူ  ဒီပ်ားလုပ္ငန္းကို ကူညီေပးဖို႔လိုတာကိုး။ အဲဒီမွာ ကြၽန္ ေတာ္က ဘာကို စဥ္းစားမိသလဲဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္သာ ပ်ားသမားေတြကို ပိုက္ ဆံပိုရေအာင္ ဖန္တီးေပးႏိုင္မယ္ဆိုရင္ သူတို႔ရဲ႕ ကေလး ေတြကို ေက်ာင္းဆက္ ထားႏိုင္မယ္။ ပညာေရးက အေရးႀကီးတယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ထင္တယ္။ သူတို႔ သာ ေက်ာင္းေကာင္းေကာင္းတက္ၿပီး အလုပ္ေကာင္းေကာင္းေတြရသြား ရင္ သူတို႔ရဲ႕ Lifestyle ေတြက ပိုျမင့္သြားမယ္။ အဲဒီလို အခြင့္အေရးေတြကို ဖန္တီး ေပးႏိုင္တဲ့ ေနရာတစ္ခု၊   “Safe Space for Opportunity ” လို႔ အဓိပၸာယ္ ရတဲ့ Haven ကို ကြၽန္ေတာ္ရဲ႕ Brand Name အျဖစ္ ေပးျဖစ္သြားတယ္။

MODA. KeKokua ကုမၸဏီက ကိုယ္တိုင္ပ်ားေမြးၿပီး Haven Honey ကို ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်တာလား။

Calvin. ကြၽန္ေတာ့္ ကုမၸဏီက ပ်ားမေမြးဘူး။ ရွိၿပီးသား ပ်ားသမားေတြ ဆီက ေနပဲ ပ်ားရည္၀ယ္ၿပီး ျပန္ေရာင္းတာ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္ တိုင္ ပ်ားသမား အသစ္တစ္ေယာက္အျဖစ္ ဒီ Industry ထဲကို ထပ္မ၀င္ခ်င္ဘူး။ ကြၽန္ေတာ္မွာ အရင္းအႏွီးရိွတယ္။ ကိုယ္တိုင္ အလုပ္သမားေတြခန္႔ၿပီး ပ်ားေမြး လို႔ရတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ ပ်ားရည္ထုတ္တယ္ ဆိုရင္ ရွိၿပီးသားပ်ား သ မားေတြရဲ႕ ပ်ားရည္ေစ်းကြက္ကို ၀င္ယူသလို ျဖစ္မယ္။ သူတို႔ပ်ားရည္ေတြနဲ႔ ေန ရာမွ်ယူသလုိ ျဖစ္သြားမယ္။ ကြၽန္ေတာ္က  ရွိၿပီးသား ပ်ားသမားေတြကိုပဲ ကူညီ ေပးခ်င္တာေလ။ သူတို႔ရဲ႕ ဘ၀ေတြကို ပိုၿပီးေတာ့ တိုးတက္သြားေစခ်င္တယ္ဗ်ာ။

MODA. အဲဒီလို ဒီႏိုင္ငံကရွိၿပီးသား ပ်ားသမားေတြနဲ႔ လုပ္ငန္းလည္ပတ္ရတဲ့ အေပၚမွာေရာ ဘယ္လိုျမင္လဲ။

Calvin. ကြၽန္ေတာ္ရဲ႕ လုပ္ငန္းမွာ အဓိကအားျဖင့္ Quality ကို အတိုင္းအတာ တစ္ခုအထိ ထိန္းထားခ်င္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ပ်ားသမားေတြကို သန္႔ရွင္းမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းျပရတယ္။ လက္ကို ဘယ္လိုေဆးရမလဲ။ လက္အိတ္နဲ႔ ဘယ္ လိုသုံးရမလဲ။ ပ်ားရည္ကို ဘယ္အခ်ိန္ထုတ္ရမလဲ။ လိုခ်င္တဲ့ ပ်ားရည္ Quality တစ္ခုကို ဘယ္လို ရေအာင္လုပ္မလဲ။ အဲဒီလိုမ်ိဳး အသိပညာေတြကို သူတို႔ကို ေပးၿပီး သူတို႔ရဲ႕ ပ်ားလုပ္ငန္းအဆင့္ဆင့္ကို ပိုေကာင္းေအာင္ လည္ပတ္ေစ တယ္။ ပ်ားေမြးတာကို ကိုယ္တိုင္မလုပ္ေပမယ့္ အဲဒီပ်ားရည္ထုတ္တာနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ပ်ားသမားေတြနဲ႔ အျမဲေဆြးေႏြးတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ပ်ားေမြးျမဴေရးေနရာ ေတြ အထိသြားၿပီး ေကာင္းမြန္တဲ့အရည္အေသြးျမင့္ ပ်ားရည္ေတြရေအာင္ ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အျမဲသြားၾကည့္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္သတ္မွတ္ထားတဲ့ အ ရည္အေသြးနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ ပ်ားရည္ေတြဆို သူတို႔ဆီကေန၀ယ္တယ္။ အဲဒီ အ ရည္အေသြးမရရင္ မ၀ယ္ဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔က စီးပြား ေရးလုပ္ငန္းတစ္ခု လည္ပတ္ေနရသူေတြေလ။ NGO အဖြဲ႕အစည္းေတြလို လိုအပ္ခ်က္ေတြကိုပဲ ျဖည့္ေပးေနတဲ့သူေတြနဲ႔ မတူဘူး။ ကြၽန္ေတာ္ရဲ႕ အရည္အ ေသြးတစ္ခုကို ထိန္းထားႏိုင္မွ ကြၽန္ေတာ္ေရာင္းရမွာ။ ကြၽန္ေတာ္လည္း စီးပြား ျဖစ္မွ သူတို႔ဆီက အမ်ားႀကီး၀ယ္ႏိုင္၊ ေရာင္းႏိုင္မယ္။ သူတို႔လည္း စီးပြားျဖစ္ၿပီး ပိုၿပီးတိုးတက္လာမယ္။ ၿပီးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ရဲ႕ ပ်ားရည္ေတြက ြၽေတ ံသညနပ  ပ်ားရည္စစ္စစ္ေတြပါ။

MODA. ဒါဆိို ပ်ားရည္မွာ Raw Honey ရယ္ တျခားအမ်ိဳးစား Honey ရယ္ဆိုၿပီး ခြဲျခားထားေသးလို႔လား။

Calvin. ဟုတ္ပါတယ္။ ေစ်းကြက္ထဲမွာ ပ်ားရည္ ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ Process Honey ရယ္၊ Raw Honey ရယ္ ဆိုၿပီး ေပါ့။ Process Honey ဆိုရင္ စက္ေတြ၊ Industrial Filter ေတြသုံးတယ္။ အဲဒါေတြသုံးၿပီး Process Honey လုပ္ လိုက္ရင္ ပ်ားရည္မွာ နဂိုရွိၿပီး အာနိသင္ေတြေလ်ာ့သြားတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔ သူ တို႔က အဲဒီစက္ေတြ သုံးသလဲဆိုေတာ့ ပ်ားရည္အေရာင္ ပိုၿပီးေတာ့လွသြား တယ္။ ပ်ားရည္က လွေတာ့ ေစ်းကြက္မွာ ပိုၿပီးေတာ့ ေစ်းရတယ္။ အဲဒီ စက္ေတြ နဲ႔ အပူေပးရင္ ပ်ားရည္က ေရေတြထြက္တယ္။ အဲဒီလို နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ပ်ား ရည္ရဲ႕Water Content ေတြကို ေလွ်ာ့တယ္။ အဲဒီလို ေလွ်ာ့လိုက္တယ္ဆိုရင္ ပ်ားရည္က ၾကာရွည္ခံတယ္။ ဒါေပမယ့္ အရသာ သိပ္မေကာင္းေတာ့ဘူး။ က်န္ မာေရးတြက္ လိုအပ္တဲ့ အက်ိဳးအာနိသင္ေတြက ေလ်ာ့ပါးသြားတယ္။ သၾကား လိုမ်ိဳး အခ်ိဳဓာတ္ပဲ က်န္ေတာ့တာ။ ကြၽန္ေတာ့္ရဲ႕ ပ်ားရည္က Raw Honey ၊ ေသခ်ာေပါက္ ပ်ားရည္စစ္စစ္ပါ။ ပ်ားသမားေတြဆီကေန ပ်ားရည္၀ယ္ၿပီး Pullen လုပ္ၿပီး အျဖဴေရာင္ ပ်ားဖေယာင္းခဲ ေလးေတြကို ဆန္ခါနဲ႔ပဲ ေသခ်ာသန္႔ စင္သြားေအာင္ စစ္ထုတ္တယ္။ အဲဒီလုိရတဲ့ ပ်ားရည္ေတြက က်န္းမာေရးအတြက္ ပိုေကာင္းတယ္။ Pullen ပဲလုပ္ထားတဲ့ ပ်ားရည္ေတြဟာ ဓာတ္မတည့္လို႔ Allergy ျဖစ္တာေတြကို သက္သာေစတယ္ေလ။ ကြၽန္ေတာ္ရဲ႕ ပ်ားရည္ေတြက ၁၀၀% Natural  ပဲ။ အနံ႔ေတြ အရသာေတြနဲ႔ပတ္ သက္ၿပီး Flavors သြင္းထားတာေတြ လုံး၀မရွိ ဘူး။ သဘာ၀ပ်ားရည္ရဲ႕ အနံ၊ အရသာေတြအ တိုင္းခံစားရမယ္။

MODA. ဒါဆို ပ်ားရည္မွာ ပင္ကို အနံ႔၊အရသာ ေတြ ရွိတယ္ေပါ့။ အဲဒီလို အနံ႔၊ အရသာေတြပါေန ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္လဲ။ Haven Honey မွာေကာ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္ ႏွမ်ိဳးခြဲထားေသးလဲ။

Calvin. ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ ေနၾကာပန္းပ်ားရည္၊ ပဲစင္းငုံပ်ားရည္၊ မုန္ညင္းပ်ား ရည္၊ ဆီးပ်ားရည္၊ ႏိုက္ဂ်ာပ်ားရည္၊ နာနတ္ပ်ားရည္နဲ႔ လိုင္ခ်ီးပ်ားရည္ဆိုၿပီး Product ခုနစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ အဲဒီ ခုနစ္မ်ိဳးဟာ ပန္းပြင့္ေတြ မတူၾကတာကေန ကြဲ သြားတယ္။ အဲဒီလို ပန္းမတူရင္ အရသာလည္း မတူဘူး။ ေနၾကာပန္းပ်ားရည္ ဆို ေနၾကာပန္းအနံ႔နဲ႔ အရသာရွိတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကJujube Honey ။ အဲဒါကို ဆီးပ်ားရည္လို႔လည္းေခၚတယ္။ ဆီးပ်ားရည္က အသီးသီးတဲ့ ပန္းပြင့္ေတြ ကေန ရတာဆိုေတာ့ သစ္သီးအရသာ ပိုရတယ္။ မုန္ညင္းပ်ားရည္ဆိုရင္ နည္း နည္းေလးခ်ဥ္တဲ့အရသာေလး ေပါက္တယ္။

MODA. အဲဒီီပ်ားရည္ တစ္မ်ိဳးစီမွာ ဘယ္လိုမ်ိဳး ထူးျခားမႈေတြရွိေနလဲ။

Calvin. အဲဒီ ပ်ားရည္ ခုနစ္မ်ိဳးက တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု အားသာခ်က္ေတြ၊ အက်ိဳး အာနိသင္ေတြ မတူၾကဘူး။ မုန္ညင္းပ်ားရည္ဆိုရင္ ႏွလုံးက်န္းမာေရးအတြက္ ေကာင္းတယ္။ ပဲစင္းငုံပ်ားရည္က နည္းနည္းပိုခ်ိဳလို႔ ဟင္းထဲ ထည့္ခ်က္ရင္စား လို႔ အရမ္းေကာင္းတယ္။ Jujube ဆီးပ်ားရည္က် လူကို Fresh ျဖစ္ေစၿပီး ဦး ေႏွာက္ကို လန္းဆန္းေစတယ္။ ေနၾကာပန္းပ်ားရည္က ပန္းရဲ႕ အရသာကိုပါ ခံ စားရၿပီး ပိုလည္းေမႊးတယ္။ ႏိုက္ဂ်ာပ်ားရည္က ေကာ္ဖီအရသာနည္းနည္း ေပါက္ၿပီး ေရေႏြးၾကမ္းထဲထည့္ေသာက္ရင္ အရမ္းေကာင္းတယ္။ လိုင္ခ်ီးပ်ား ရည္မွာက် လိုင္ခ်ီးအရသာ အျပည့္ရၿပီး သၾကားဓာတ္မ်ားတာေၾကာင့္  ပိုခ်ိဳၿပီး စားလို႔အရမ္းေကာင္းတယ္။ နံနံပ်ားရည္ကေတာ့ အရမ္းကို ထူးျခားတဲ့၊ အရ သာရွိတဲ့ ပ်ားရည္တစ္မ်ိဳးပဲ။ ကြၽန္ေတာ္တစ္ေယာက္ပဲ အဲဒီီပ်ားရည္ကို ရွာေတြ႕ ခဲ့တယ္။ ျမန္မာမွာ ေတြ႕ရခဲတဲ့ ပ်ားရည္တစ္မ်ိဳးမို႔ ဒီႏိုင္ငံရဲ႕ Special Honey လို႔ ေတာင္ ေျပာႏိုင္တယ္။

MODA. အိုး… စိတ္၀င္စားစရာပဲ။ ဆိုေတာ့ ဘယ္သူေတြက Haven Honey ရဲ႕ Customer ေတြျဖစ္မလဲ။

Calvin. ဒီလုပ္ငန္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္ Market Research စလုပ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ နားလည္လိုက္တာက ျမန္မာျပည္က လူေတြ ပ်ားရည္သိပ္မစားၾက ဘူး။ ေနမေကာင္းတဲ့အခ်ိန္မွာ ပ်ားရည္စားရင္ က်န္းမာေရးအတြက္ ေကာင္း တယ္ဆိုၿပီးသာ စားၾကတာ။ ပုံမွန္အခ်ိန္မွာ မစားၾကဘူး။ ေရေႏြးထဲမွာလည္း ထည့္မေသာက္ၾကဘူး။ အခ်ိဳပြဲထဲမွာလည္း ထည့္မစားဘူး။ ေပါင္မုန္႔နဲ႔လည္း မစားၾကဘူး။ စစ္တမ္းေတြ လုပ္အၿပီး ကြၽန္ေတာ္အထင္ ျမန္မာေတြက ပ်ား ရည္သိပ္မ၀ယ္ဘူးေပါ့။ အဲဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္ Foreigner ေတြကို ပိုၿပီး Focus ထားခဲ့တယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ပထမဆုံး စေရာင္းတာက အေမရိကန္ေတြ၊ အေနာက္တိုင္းသားေတြ ပိုမ်ားတဲ့ Yangon Bakehouse မွာပါ။ တစ္ႏွစ္ ေလာက္ၾကာတဲ့အခါ Market research ကို ပိုၿပီးနားလည္သြားတယ္။ ပ်ားရည္ ေစ်းကြက္ကို ပိုသိလာတယ္။ အဲဒီမွာ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြ ပ်ားရည္ အရမ္းစားတာ ကို ေတြ႕ရေရာ။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔က အခ်ိဳပြဲအေနနဲ႔ မစားၾကဘူးဗ်။ က်န္းမာေရး ေကာင္းေအာင္ ပ်ားရည္ကို စားၾကတာ။ အခုဆို Market Place မွာ ကြၽန္ေတာ္ ပ်ားရည္ကို ေရာင္းေနၿပီ။ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြပဲ အမ်ားဆုံး၀ယ္ၾကတာ။ ၿပီးေတာ့ Sharkey’s မွာလည္းေရာင္းတယ္။ ျမန္မာေတြေရာ ႏိုင္ငံျခားသား ခရီးသြား ဧည့္သည္ေတြပါ ၀ယ္ၾကတယ္။ ဧည့္သည္ေတြက်ေတာ့ လက္ေဆာင္ေပးဖို႔ အ တြက္၀ယ္ၾကတာ။ ျမန္မာ့ထြက္ကုန္ ဆိုၿပီးေတာ့ေပါ့။

ဟိုတယ္ေတြကိုလည္း Supply လုပ္ေသးတယ္။ ဆီဒိုးနား ဟိုတယ္ဆိုရင္ ကြၽန္ ေတာ္တို႔ရဲ႕ အႀကီးဆုံး Customer ျဖစ္သြားၿပီ။ သူတို႔အတြက္ ကြၽန္ေတာ္ ပ်ား ရည္ ပုလင္းအေသးေတြ လုပ္ေပးတယ္။ ပုလင္းအေသးေတြကို သူတို႔က ဟိုတယ္ရဲ႕ မနက္စာ ဘူေဖးမွာ ထားေပးတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ Supply လုပ္တဲ့ ဟိုတယ္ေတြကေတာ့ Savoy Hotel ၊ Excelsior Hotel ၊ Pullman Centrepointe Hotel ၊ Melia နဲ႔ ခုနကေျပာတဲ့ Sedona ရွိပါတယ္။

MODA. ဒီအတိုင္း ေစ်းကြက္ထဲမွာ Haven Honey ကို ၀ယ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ . . .

Calvin. Market Place ၊ Sharkey’s  ၊ Melia Hotel ၊ Yangon Bakehouse ၊ Rangoon Tea House ၊ Sakura Residence နဲ႔ shopmyar.com မွာလည္း အြန္လိုင္းကေန ၀ယ္လို႔ရတယ္။

MODA. သိပ္ေကာင္းတဲ့ ေစ်းကြက္တစ္ခုကို ရထားတာပဲေနာ္။ Haven Honey ကို ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ ေမွ်ာ္လင့္ထားၿပီး အဲဒီ Product ကို ဘယ္လိုမ်ိဳး ျဖစ္ေစခ်င္တာလဲ။

Calvin. ဘယ္လိုမ်ိဳးျဖစ္ေစခ်င္လဲဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္ Export လုပ္ခ်င္တယ္။ Haven Honey ကို ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အႀကီးဆုံး ပ်ားရည္ ကုမၸဏီျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္ ပိုၿပီး အာ႐ုံစိုက္ခ်င္တာကေတာ့ Export လုပ္တာကိုပဲ။ တျခားႏိုင္ငံေတြကို ျမန္မာ႔ပ်ားရည္ ပို႔ခ်င္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ ျမန္မာေတြ က Export သိပ္မလုပ္ဘူး။ လုပ္တာကလည္း စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းက ထြက္တဲ့ သစ္သီးနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြ ၊ သစ္သား၊ ေက်ာက္မ်က္ရတနာနဲ႔ ဆီ စတဲ့ ဟာေတြေလာက္ပဲ။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခုရွိတာက ဒါေတြအားလုံး တျခားႏိုင္ငံ ေရာက္ၿပီး Process လုပ္တယ္။ စက္႐ုံေတြကို ကုန္ၾကမ္းအျဖစ္နဲ႔ ေရာက္ၿပီး သူ တို႔က ေစ်းကြက္ထဲ ကုန္အေခ်ာအေနနဲ႔  ျဖန္႔ခ်ိေရာင္းခ်တယ္။ အဲဒါေတြကို Product of Myanmar ဆိုၿပီး သူတို႔က ေရာင္းၾကတာမဟုတ္ဘဲ သူတို႔ႏိုင္ငံ ရဲ႕ Product ေတြအျဖစ္သာ ႏိုင္ငံတကာကို ျပန္ေရာင္းၾကတာ။ ဥေရာပႏိုင္ငံ ေတြ၊ အေမရိကန္၊ ဂ်ပန္နဲ႕ စင္ကာပူသြားရင္ အဲဒီ High End Value Market ေတြမွာ Product of Myanmar ဆိုၿပီး မရွိဘူး။ လုံး၀ကိုမရွိတာဗ်ာ။ ကြၽန္ ေတာ္က ဘာလုပ္ခ်င္တာလဲဆိုေတာ့ Finished Product ေတြကို Export လုပ္ခ်င္တယ္။ ပုလင္းလွလွ ေလးေတြနဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ထုပ္ပိုးၿပီးေတာ့ ပို႔ခ်င္ တယ္။ ႏိုင္ငံျခားေတြမွာ Supermarket ေတြသြားရင္ Product of Myanmar ဆိုၿပီး ရွိေစခ်င္တယ္။ အခုဆိုရင္အဲဒီေနရာေတြမွာ Product of Thailand ၊ Product of Vietnam ဆိုၿပီးရွိတယ္။ Product of Myanmar ဆိုၿပီး မေတြ႕ ရေသးဘူး။ ျမန္မာထြက္ ထုတ္ကုန္ေတြဟာ တ ျခားႏိုင္ငံရဲ႕ Product ေတြအျဖစ္နဲ႔သာ ႏိုင္ငံတ ကာ ေစ်းကြက္မွာ ေတြ႕ေနရတယ္။ ကြၽန္ေတာ္က ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ ေစ်းကြက္မွာ Product of Myanmar ဆိုၿပီး ရွိေနေစခ်င္ၿပီ။

MODA. ဟာ . .အဲဒီလိုမ်ိဳးျဖစ္သြားရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ဂုဏ္ယူမိမွာပဲ။ ဒါနဲ႔ ပ်ားရည္ ကို တျခား ဘာအစားစာေတြနဲ႔ တြဲဖက္စားရင္ေကာင္းတာလဲ။

Calvin. ပ်ားရည္က ဒီအတိုင္းစားလို႔ရတယ္။ Raw ဆိုရင္ေတာ့ အေကာင္း ဆုံးပဲ။ ေရေႏြးၾကမ္းထဲ ထည့္ေသာက္ရင္လည္း သိပ္ေကာင္းတယ္။ တျခား ေသာက္စရာေတြထဲလည္း ထည့္ေသာက္လို႔ရတယ္။ ေပါင္မုန္႔မီးကင္ေပၚမွာ လည္း ဆမ္းၿပီး စားလို႔ရတာပဲ။ Pancake ၊ Waffle ေတြနဲ႔လည္း စားလို႔ရ တယ္။ ေရခဲမုန္႔တို႔ ၊ ဒိန္ခ်ဥ္တို႔နဲ႔ စားရင္လည္း အရမ္းေကာင္း။ ေနာက္ၿပီး သၾကားလုံး၊ Lollipop လည္း လုပ္လုိ႔ရတာပဲ။  အရက္နဲ႔ လည္းစပ္ၿပီးေသာက္လို႔ ရတယ္။ ပ်ားရည္က အစားအေသာက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ကို တြဲစားလို႔ရတာ။ Raw Honey ကို Process တစ္ခုလုပ္ၿပီး ဘီယာလိုမ်ိဳးေတာင္ ထုတ္လို႔ရ ေသး။

MODA. ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ပ်ားရည္ကို အစား အစာအမ်ိဳးစုံနဲ႔ တြဲစားၾကည့္ဖို႔ စိတ္အားထက္သန္ ေနၿပီ။ အစားအစာေတြနဲ႔တြဲစားဖို႔ ယိုေတြ၊ အခ်ိဳေတြ မ်ိဳးစုံရွိ ပါလ်က္နဲ႔ ဘာေၾကာင့္ ပ်ားရည္ကို ပိုၿပီး ေရြးခ်ယ္သင့္တယ္လို႔ Calvin ထင္လဲ။

Calvin. သၾကားဆိုရင္ ေတာ္႐ုံေလာက္ပဲေကာင္းတယ္။ မ်ားသြားရင္ က်န္းမာ ေရးအတြက္ မေကာင္းဘူး။ ၿပီးေတာ့ ပ်ားရည္ရဲ႕ အခ်ိဳက တျခားအခ်ိဳေတြထက္ သၾကားဓာတ္ပိုနည္းတယ္။ သၾကားပါ၀င္မႈနည္းေလ က်န္းမာေရးအတြက္ ပို ေကာင္းေလပဲမို႔ ပ်ားရည္ကို ေရြးခ်ယ္သင့္တယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ ေျဖရမွာပဲ။

MODA. Calvin က ပ်ားရည္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေတာ္ေတာ္ေလ့လာထားတာပဲ ေနာ္။ အဲဒီထဲကမွ ပ်ားရည္သုံးစြဲသူေတြအတြက္ ဖတ္သင့္တဲ့ စာအုပ္တစ္အုပ္ ကို ညႊန္းပါဆိုရင္ ဘယ္စာအုပ္ျဖစ္မလဲ။

Calvin. Red Bee Honey  ကို တည္ေထာင္သူျဖစ္သလို ပိုင္ရွင္လည္းျဖစ္ တဲ့ C. Marina Marchese ေရးတဲ့ “Honeybee : Lessons from an Accidental Beekeeper ” ဆိုတဲ့ စာအုပ္ကို ညႊန္းခ်င္တယ္။ စာေရးဆရာမ က အဲဒီမတိုင္ခင္ Marketing Company တစ္ခုမွာ အလုပ္လုပ္တယ္။ ဒါေပ မယ့္ အဲဒီအလုပ္နဲ႔ သိပ္အဆင္မေျပဘူး။ သူအလုပ္ထြက္ၿပီး Beekeeper လုပ္ တယ္။ ဒီစာအုပ္ကို ႀကိဳက္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းက ဘာလဲဆုိရင္ သူ႔အျဖစ္ အပ်က္ေတြက ကြၽန္ေတာ္နဲ႔တူတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ေက်ာင္းၿပီးၿပီးခ်င္း ဒီပ်ားရည္ ေလာက ထဲကို ၀င္ခဲ့တာမဟုတ္ဘူး။ ဒီေလာကထဲကို အဲဒီစာေရးဆရာမလို မေတာ္တဆ ေရာက္လာခဲ့တယ္။ တကၠသိုလ္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္ ေရာက္တဲ့ အခ်ိန္ ကြၽန္ေတာ္ Consultant လုပ္တယ္။ Marketing Management ၊ Financial Management ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲဆိုတာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး SME ကုမၸဏီေတြကို ကြၽန္ေတာ္ကူညီေပးတယ္။ သူတို႔အတြက္ Plan ေတြဆြဲေပးတယ္။ Report ေတြလုပ္ေပးတယ္။ အဲဒီလိုနဲ႔ ပ်ားရည္ ကုမၸဏီတစ္ ခုအတြက္ လုပ္ေပးရင္းနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္ ဒီေလာကထဲကို ေရာက္လာတယ္လို႔ ဆိုရ မွာေပါ့။

စာေရးဆရာမရဲ႕ ဇာတ္လမ္းဟာ ကြၽန္ေတာ္နဲ႔ သိပ္ဆင္ေတာ့ အဲဒီစာအုပ္က ကြၽန္ေတာ့္နဲ႔ အရမ္းရင္းႏွီးတယ္လို႔ ခံစားရတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီစာအုပ္မွာ ပ်ား ရည္ရဲ႕ အက်ိဳးအာနိသင္ အေၾကာင္းေတြအမ်ားႀကီးပါတယ္။ ပ်ားရည္နဲ႔ လုပ္လို႔ ရတဲ့ အစားအေသာက္လုပ္နည္းေတြ အမ်ားႀကီးပါတယ္။ ပ်ားရည္နဲ႔ ဘာခ်က္ ရင္ေကာင္းမလဲ ဆိုတာေတြ သိလာမယ္။ ပ်ားရည္ရဲ႕ အသုံး၀င္မႈေတြနဲ႔ အသုံးျပဳ မႈေတြလည္း အမ်ားႀကီးပါတယ္။ ေဆးနည္းေတြလည္းပါတယ္။ ပ်ားရည္နဲ႔ ပတ္ သက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ အမ်ားႀကီးကို ပါတာ။

MODA. အခုေခတ္လူငယ္ေတြ မစဥ္းစားမိတဲ့ လုပ္ငန္းတစ္ခုကို လည္ပတ္ ေနတာဆိုေတာ့ Calvin မွာ အမ်ားနဲ႔မတူတဲ့၊ ကြဲထြက္ေနတဲ့ Working Style တစ္ခုရွိမွာပဲ။

Calvin. ကြၽန္ေတာ္က တစ္ေန႔နဲ႔ တစ္ေန႔တူေနၿပီး ထပ္ခါတလဲလဲ လုပ္ရတဲ့ အ လုပ္မ်ိဳးကို မႀကိဳက္ဘူး။ အဲဒီလိုမ်ိဳးလုပ္ရတာကို ပ်င္းတယ္။ ဘာႀကိဳက္လဲဆိုရင္ တစ္ေန႔နဲ႔တစ္ေန႔ မတူတဲ့အသစ္ေတြကို လုပ္ရတာႀကိဳက္တာ။ တခ်ိဳ႕လေတြမွာ ဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္မွာ ဘယ္မွသြားစရာမရွိသလို၊ ထူးထူးျခားျခား လုပ္စရာေတြ မရွိတဲ့ အခါမ်ိဳးေတြေတာင္ ရွိတယ္။ ကြၽန္ေတာ္အရမ္းပ်င္းၿပီး စိတ္ဓာတ္က်ခ်င္ သလိုလို ျဖစ္တယ္။ တစ္ေန႔တစ္ေန႔ မတူညီတဲ့ အသစ္သစ္ေတြကိုပဲ လုပ္ခ်င္ တာ။ ရင္ခုန္ရတဲ့ အလုပ္မ်ိဳးေတြကိုပဲ လုပ္ခ်င္တာ။  အဲလိုမ်ိဳးလုပ္ဖို႔ဆိုရင္ နည္း နည္းေတာ့ ႐ူးသြပ္မႈေတြ၊ စြန္႔စားမႈေတြလုပ္ရတာေပါ့။ ဒီေန႔လိုမ်ိဳး အင္တာဗ်ဴး ကို တစ္ခါမွမလုပ္ဖူးဘူး။ အဲဒီလိုမ်ိဳးလုပ္ရေတာ့ အရမ္းကို စိတ္လႈပ္ရွားရပါ တယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ အဲဒီလိုမ်ိဳး တစ္ေန႔တစ္မ်ိဳး မတူတဲ့ဟာေတြ ကို လုပ္ဖို႔ဆိုရင္ Management Team ကအရမ္းေကာင္းဖို႔လိုပါတယ္။ ကြၽန္ ေတာ့္ကို Support လုပ္ေပးတဲ့ သူေတြအရမ္းေကာင္းၿပီး Stable ျဖစ္ေနလို႔ သာ အဲဒီလိုမ်ိဳးလုပ္ႏိုင္တာပါ။

MODA. အခုလိုမ်ိဳး ေန႔တိုင္း အလုပ္ေတြျပည့္ေနတာေတာင္ ငယ္ငယ္က တည္းက စိတ္္၀င္စားၿပီး အခုထိ လုပ္ျဖစ္ေနေသးတဲ့ ၀ါသနာတစ္ခုက ဘာမ်ားလဲ။

Calvin. ဟင္းခ်က္ရတာ ကြၽန္ေတာ္ အရမ္းႀကိဳက္တယ္။ မီးဖိုေခ်ာင္ထဲမွာ ကိုယ္တိုင္ရွိေနရတာကို ႀကိဳက္တယ္။ အခုပ်ားရည္နဲ႔ဆို အရမ္းလိုက္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ မီးဖိုေခ်ာင္ထဲမွာ ပ်ားရည္က်ိဳတာတို႔ စမ္းသပ္တာတို႔ လုပ္လို႔ရတာေလ။ အခုကြၽန္ေတာ္ အင္တာနက္ကရွာၿပီး မီးဖိုေခ်ာင္ ဒီဇိုင္းတစ္ ခုကို လုပ္ထားတယ္။ အဲဒီမွာ ဟင္းခ်က္လို႔ရတယ္။ အကင္ေတြ ကင္လို႔ရတယ္။ ငယ္ငယ္ကတည္းက စိတ္၀င္စားသလို အခုထိလည္း ဟင္းခ်က္တယ္။ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းတက္တုန္းကလည္း သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ အတူတူ ဟင္းခ်က္ေလ့ရွိ တယ္။ အိမ္မွာပြဲေတြရွိရင္လည္း ကြၽန္ေတာ္၀င္ခ်က္တယ္။ အေမတို႔၊ အေဖတို႔ရဲ႕ ဧည့္သည္ေတြလာရင္လည္း ကြၽန္ေတာ္ဟင္းခ်က္ေပးတယ္။

MODA. Calvin ခ်က္တဲ့ ဟင္းေတြထဲကမွ ကိုယ္တိုင္လည္း Special လို႔ခံ စားရၿပီး စားရတဲ့သူတိုင္းကလည္း Special ပါလို႔ေျပာတဲ့ ဟင္းလ်ာတစ္ခုကို သိပါရေစ။

Calvin. အေမရိကန္စတိုင္ ၀က္နံ႐ိုးကင္။ ေနာက္တစ္ခုက Bacon ၀က္ေပါင္ ေျခာက္။ ကိုယ္တိုင္လုပ္တဲ့ Bacon ပါ။ ေစ်းမွာ ၀က္သားကို ကိုယ္တိုင္၀ယ္ၿပီး ကိုယ္တိုင္လုပ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒါက အခ်ိန္အမ်ားႀကီးေပးရေတာ့ အၿမဲတမ္း မလုပ္ျဖစ္ဘူး။

MODA. Calvin စိတ္၀င္စားတဲ့ အစားေသာက္ေတြကိုဖန္တီးရင္း လူမႈအ က်ိဳးျပဳ Social Enterprise လုပ္ငန္းတစ္ခုကို လည္ပတ္ေနတယ္ ဆိုေတာ့ အ ခုလိုမ်ိဳး Social Enterprise လုပ္ခ်င္တဲ့သူေတြကို ဘယ္လို အႀကံေပးခ်င္လဲ။

Calvin. အေရးႀကီးဆုံးဆိုရင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိရမယ္။ အကုန္လုံးကို ခ်ျပ ႏိုင္ရမယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ Social Enterprise ဆိုၿပီး သီးသန္႔ခြဲထားတာ မရွိ ဘူး။ ဒီမွာ ကုမၸဏီေတြအမ်ားႀကီးရွိတယ္။ သူတို႔လည္း လူေတြကို ကူညီေပး တယ္။ အလုပ္ေတြခန္႔ၿပီး လစာေတြေပးတယ္။ ဒါေပမယ့္ Social Enterprise ဆိုတာက အဲဒါေတြနဲ႔ပဲ မလုံေလာက္ဘူး။ တကယ့္ Social Enterprise ဆိုရင္ ၀န္ထမ္းေတြအျပင္ တျခားလူေတြကိုလည္း ကူညီေပးရမယ္။ Vision ရွိရမယ္။ အဲဒါကို တျခားလူေတြ သိေစရမယ္။ ကြၽန္ေတာ္ဆိုရင္ ကုမၸဏီရဲ႕ ၀န္ထမ္းေတြ အျပင္ ပ်ားသမားေတြကို ကူညီေပးခ်င္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္ရဲ႕ Vision တစ္ခုဆိုရင္ ေနာက္ငါးႏွစ္မွာ ပ်ားသမားေတြရဲ႕ ၀င္ေငြကို ၅၀% ေလာက္တိုးလာေစခ်င္တာပဲ။ အခုပ်ားရည္၀ယ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ေစ်းက လက္ရွိေပါက္ေစ်းပဲ။ ေနာက္ငါးႏွစ္ ဆို ရင္ ေစ်းကို ၅၀% ပိုျမင့္ေစခ်င္တယ္။ ဒီလို ၅၀% ကို တိုးလာေစခ်င္ရင္ Quality ကိုျမႇင့္ရမယ္။ Quality ပိုေကာင္းေလ ေစ်းပိုရေလပဲ။

လုပ္ငန္းအေၾကာင္းေတြရယ္၊ ဘာေတြလုပ္ၿပီး ဘယ္ေတြေရာက္ေနၿပီလဲဆို တာရယ္ စတဲ့ Report  ေတြကိုလည္း အမ်ားကို မွ်ေ၀ေပးဖို႔လိုတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္ ကုမၸဏီဆို တစ္ႏွစ္မျပည့္ေသးဘူး။ တစ္ႏွစ္ျပည့္တာနဲ႔ Report တစ္ခုေရးၿပီး ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ Website မွာ တင္မယ္။ ကြၽန္ေတာ္ရဲ႕ Report ကို အမ်ားျပည္သူ ၾကည့္လို႔ရမယ္။ ပ်ားသမားေတြ ၾကည့္လို႔ရမယ္။ Customer ေတြၾကည့္လို႔ရ မယ္။ တျခားကုမၸဏီက လာၾကည့္လို႔ရမယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ဘာလုပ္လဲ။ ဘာျဖစ္လို႔ ဒါကိုလုပ္ရတာလဲ။ ဘာေကာင္းတာလဲ။ ဘာမ ေကာင္းဘူးလဲ။ ဘာရွိေနၿပီး ဘာ မရွိဘူးလဲ။ အကုန္ လုံး ဖြင့္ထားရမယ္။ Social Enterprise ဆို Open ျဖစ္ေနရမယ္။ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာက် Social Enterprise ဆိုတာ ဘယ္လိုအခ်က္လက္ေတြနဲ႔ ျပည့္စုံေနရမယ္ဆိုၿပီး အစိုးရကိုယ္တိုင္က သတ္ မွတ္ထားတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ အဲဒီလိုမ်ိဳးမရွိ ေသးဘူး။ ကိုယ္တိုင္ပဲ Social Enterprise ကို လုပ္မွရတာ။ ဒါကေတာ့ ကြၽန္ ေတာ္ကိုယ္တိုင္လည္ပတ္ေနတဲ့ Social Enterprise ေပါ႔။

MODA. အခုလို အမ်ားႀကီး စိတ္ရွည္ရွည္ေျဖေပးခဲ့တဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါ တယ္။

Calvin. ကြၽန္ေတာ္ ေျဖခ်င္တာေတြ ပါ၀င္ေအာင္ ေမးတတ္တဲ့ MODA Dream Team ကိုလည္း ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

 

Editor : Hnin Ei Ei Hlaing

 

Proof Editor : Lu Thar Man

 

Interviewer : Min Chit Paing

 



Share this article

TOP 5 ARTICLES


People   |   Posted on Apr 12, 2019

ပင္လယ္ေပ်ာ္ Thin Zar Wint...


Beauty Box   |   Posted on Apr 10, 2019

L’Oreal Paris ရဲ႕ အထူး S...


Celebrity Beauty   |   Posted on Apr 9, 2019

"KILL THIS LOVE" MUSIC VI...

Sign Up for MODA Newsletters







Why we asked you this information to be in touch with us? We will regularly send you some news, invitations, promotions, etc, by email or by SMS.